Amdana i

Dwi’n gweithio yng Nghaernarfon fel Prif Weithredwr elsusen sy’n darparu cyngor i drigolion Gogledd-Orllewin Cymru. Dwi’n byw yn Llandrillo yn Rhos efo fy ngwraig a’n plant.

Ymunais â’r Blaid Lafur yn bymtheg oed, wedi cael fy arswydo hefo polisïau economaidd y Torïaid a’u parodrwydd i aberthu pobl i’r ciw dôl wrth fynd ar drywydd chwyddiant isel. Ro’n i eisiau astudio economeg a gwleidyddiaeth er mwyn bod yn rhan o ddatblygu amgen economaidd i Lafur. Yn fy arddegau ac fel oedolyn ifanc ro’n i’n treulio fy amser ac egni i ymladd ac ennill etholiadau. Ro’n i’n cadw’n ffit fel ymgyrchydd yn dosbarthu taflenni a chnocio drysau.

Ro’n i’n weithgar yn fy undeb llafur (GMB), yn gweithio i recriwtio aelodau ifanc a’u hannog i gymryd rhan (Ro’n i’n Gadeirydd Pwyllgor Aelodau Ifanc y GMB Rhanbarth Llundain) ac yn Gadeirydd y Blaid Gydweithredol Islington.

Tra’n gweithio i Fainc Flaen Llafur cyn Etholiad Cyffredinol 1997, ro’n i’n paratoi dogfennau i gadarnhau honiad Llafur i fod yn galed ar droseddu ac yn galed ar achosion troseddu. Datblygais hefyd ein polisïau ar y sector wirfoddol.

Ro’n i yn y rheng flaen pan ddaeth Llafur i rym – ar fws brwydr yr Arweinydd yn cynorthwyo hefo technoleg. Dwi wedi rhoi llawer i’r Blaid Lafur, ond yr wyf hefyd wedi derbyn llawer – addysg gynhwysfawr, gofal iechyd a’r holl ddatblygiadau cymdeithasol mawr eraill y ganrif ddiwethaf. Dwi hefyd wedi gwneud llawer o ffrindiau. Trwy’r Blaid Lafur y cyfarfyddais â’m wraig!

Cynrychiolydd

Trwy wleidyddiaeth myfyrwyr cymerais fy rolau etholedig cyntaf, gan gynnwys Llywydd Undeb y Myfyrwyr Prifysgol Rhydychen. I helpu plant disglair o ysgolion cyffredin gael lle ym Mhrifysgol Rhydychen, deuthum a myfyrwyr o’r brifysgol honno, ar draws y sbectrwm wleidyddol at ei gilydd trwy drefnu iddynt ymweld ag ysgolion nad oedd wedi arfer anfon unrhyw un i Rydychen.

Cefais fy ethol fel Cynghorydd Llafur & Chydweithredol yn Islington yn 1994. Cadeiriais y Grŵp Llafur ac amryw o bwyllgorau’r cyngor. Gweithiais yn galed yn fy ward, gan helpu etholwyr yn rheolaidd hefo problemau (yn bennaf gysylltiedig â thai) a chadeirio Corff Llywodraethol ysgol gynradd leol.

Uwch Swyddog Cyhoeddus

Dim ond yn 1997 gyda Llywodraeth Lafur wedi’i sicrhau y dechreuais feddwl am yrfa. Fel cynghorydd, teimlais yn siomedig nad oedd polisïau yr oeddem wedi cytuno arnynt yn cael eu gweithredu gan y swyddogion. Teimlais y gallwn wneud gwahaniaeth ar hyn. Wrth gymryd swydd mewn llywodraeth leol roedd rhaid i mi dderbyn cyfyngiadau gwleidyddol ac ni allwn bellach barhau i chwarae rhan weithredol yn y Blaid Lafur, ond roedd fy ngwaith yn cyflawni’r un amcanion – yn enwedig yn Hackney lle ro’n i’n chwarae rôl allweddol wrth gefnogi gweinyddiaeth Lafur i godi’r Cyngor yn ôl ar ei draed, gan sicrhau bod y Cyngor yn darparu adfywio i wella bywydau pobl leol. Treuliais dros ddegawd fel uwch swyddog mewn tri chyngor gwahanol. Ym mhob un ro’n i’n gyfrifol am strategaeth, gweithio hefo sefydliadau allanol, creu swyddi a sicrhau ein bod yn cyflawni.

Ro’n i wrth fy modd o gael swydd yng Ngogledd Cymru fel Prif Weithredwr yr Awdurdod Heddlu, gan fy ngalluogi i symud fy nheulu i Ogledd Cymru. Ond ar ôl etholiad 2010 deuthum yn fwy a mwy rhwystredig am nad oeddwn yn gallu cymryd rhan yn uniongyrchol mewn gwleidyddiaeth. Gallwn weld bod y Torïaid a’r Democratiaid Rhyddfrydol yn methu â deall, neu ddim ots ganddynt, am effaith eu polisïau, sydd wedi cael effaith negyddol ar yr economi yn gyffredinol yn ogystal â tharo yn enwedig ar y rhai sydd eisoes yn ei chael hi’n anodd. Pan sicrhaodd y Llywodraeth gymeradwyaeth seneddol ar gyfer y cynlluniau i ddisodli awdurdodau’r heddlu a chyflwyno Comisiynwyr yr Heddlu a Throseddu, ro’n i’n gwybod fy mod yn anhebygol o fod eisiau aros yn fy rôl ar ôl i’r Comisiynydd gael ei ethol. Trwy ymddiswyddo ac ymladd yr etholiad i Lafur ro’n i’n teimlo y gallwn facsimeiddio siawns Llafur o ennill.

Rhedais ymgyrch egnïol, ddwyieithog. Roedd arsyllwyr annibynnol yn cymeradwyo fy mherfformiad cryf mewn “hustings” ac mewn cyfweliadau teledu a radio. Ond methu a wnaethom i berswadio digon o bobl a oedd yn erbyn y swydd newydd i bleidleisio er mwyn sicrhau bod yr enillydd yn cymryd dull cydsyniol ac ymgynghori’n eang, yn hytrach na boicotio’r etholiad.